W trakcie prowadzonych prac inwentaryzacyjnych w Dolinie Baryczy zostały odnalezione jaja rzadkiego motyla przeplatki aurinii (Euphydryas aurinia). Gatunek ten w Polsce występuje tylko na nielicznych stanowiskach, a na Dolnym Śląsku byłoby to trzecie miejsce jego występowania (poza Zagórzyckimi Łąkami i okolicami Jeleniej Góry).Wcześniej gatunek ten obserwowany był w drugiej połowie lat 90 poprzedniego stulecia przez pana Romana Rabika.

Rozwój przelatki aurinia niczym nie odbiega od innych motyli (z grupy przeplatek) tzn. w ciągu roku pojawia się jedno pokolenie, a dorosła postać żyje jedynie dwa – trzy tygodnie i właściwie od chwili przepoczwarzenia się w postać dorosłą gotowa jest już do kopulacji i składania jaj. Warto wspomnieć, iż bardzo niebezpieczny jest okres przepoczwarzania się, ponieważ wtedy następuje największa śmiertelność osobników (drapieżnictwo, złe warunki pogodowe, zbyt wczesne koszenie łąk przez rolników).

 Jedyną rośliną, na której ów motyl składa jaja i stanowiącą równocześnie bazę pokarmową dla gąsienic jest czarcikęs łąkowy (Succisa pratensis), dawniej, w wierzeniach ludowych zwany także ukąszeniem diabła. Dlatego też bardzo ważne w ochronie przelatki aurinii jest zachowanie i ekstensywne użytkowanie podmokłych łąk, zaniechanie melioracji oraz odpowiednie koszenie w sezonie (najwcześniej pod koniec lipca). Czynności te sprzyjają rozwojowi czarcikęsa łąkowego.

Przeplatka aurinia jest pięknym gatunkiem motyla, który wymaga naszej pomocy z racji szybkiego zanikania spowodowanego zniszczeniem i zaprzestaniem użytkowania wilgotnych łąk. W wielu krajach europejskich tworzone są specjalne programy ochronne, aby ocalić go przed całkowitą zagładą.

Rolnicy, którzy zaobserwują na swoich łąkach przeplatkę aurinia (bądź inne gatunki chronione – naturowe) mogą starć się o dopłaty rolnośrodowiskowe, które są wsparciem finansowym dla tych, którzy pozostali wierni ekstensywnemu i przyjaznemu przyrodzie gospodarowaniu. Więcej informacji dotyczących programów rolnośrodowiskowych znajduje się na stronie Centrum doradztwa Rolniczego. Jak widać przeplatka aurinia może być latającym skarbem nie tylko dla przyrodników, ale również dla rolników, którzy mają tego jakże cennego motyla na swoich łąkach.

Prace związane z przeprowadzeniem inwentaryzacji przyrodniczej w Dolinie Baryczy prowadzone są przez PTPP „pro Natura” ramach projektu „Ochrona i utrzymanie bioróżnorodności w Dolinie Baryczy” finansowanego ze środków GEFu.

Magdalena Berezowska
Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody "pro Natura"